Thầy ơi, em ngồi viết những dòng này khi lớp đã tan, khi mọi người đã về hết, và mắt em thì vẫn còn cay.
Hôm nay là ngày thứ tư em học khóa IPS 16 của thầy. Bốn ngày trôi qua, mà thầy có biết trong lòng em bây giờ là gì không? Không phải niềm vui của một người sắp mang kiến thức về nhà. Mà là hoang mang, và sợ hãi.
Em biết, đọc đến đây chắc thầy sẽ buồn. Có khi thầy còn thất vọng về cô học trò này nữa. Nhưng thầy ơi, em xin phép được thật lòng với thầy, bởi em thương và kính thầy quá nên không nỡ giấu thầy điều gì. Thà thầy buồn vì em vụng, còn hơn em gật gù cho thầy vui rồi về nhà lại một mình loay hoay trong bóng tối.
Người thầy mà em đang nói tới là ai
Trước khi kể tiếp chuyện của em, em muốn kể cho những ai chưa biết, về người thầy đang đứng trên bục kia.
Thầy em là Luật sư Phạm Thành Long, sinh năm 1976 tại Hà Nội, trong một gia đình lao động, là anh cả của ba anh em trai. Thầy hay nói rằng khởi đầu khiêm tốn không bao giờ quyết định được đích đến của một con người — và cả cuộc đời thầy là bằng chứng sống cho câu ấy. Từ năm 2001, thầy đã là luật sư sở hữu trí tuệ, sáng lập Công ty Luật Gia Phạm, một trong những hãng luật uy tín hàng đầu trong nghề. Hơn hai mươi năm, thầy đồng hành cùng hơn năm trăm nghìn lượt doanh nhân. Rồi năm 2013, thầy rẽ sang con đường đào tạo, và trở thành người thầy có số lượng học trò đông nhất Việt Nam.
Nhưng thầy ạ, cái làm em phục nhất không phải mấy con số ấy. Mà là cách thầy sống đúng như những gì thầy dạy. Một người đàn ông đã có tất cả, vẫn đi bộ xuyên Việt không mang theo một đồng, chỉ để tin rằng ở đâu trên đất nước này cũng có một mái nhà sẵn lòng cho mình dừng chân. Vẫn đạp xe dọc dải đất hình chữ S, vẫn lao vào những đường chạy triathlon khắc nghiệt, chỉ để chứng minh cho học trò thấy rằng giới hạn thật ra chỉ nằm trong đầu mình. Thầy biến chính thân thể mình thành một lời tuyên ngôn cho bốn chữ mà em đã thuộc nằm lòng: Liên Tục Tiến Lên.
Ngồi dưới lớp một người thầy như thế, em vừa thấy mình bé nhỏ, vừa thấy mình được che chở. Và có lẽ chính vì kính thầy đến vậy, nên nỗi sợ trong em mấy hôm nay mới lớn đến thế.
Hóa ra bao nhiêu năm qua em mới chỉ đứng ở ngoài cửa
Thầy ạ, đây là lần đầu tiên trong đời em được nghe, được biết đến những khái niệm, những từ khóa mà thầy dạy trong IPS. Lần đầu tiên. Không phải nghe lại cho sâu hơn, mà là nghe nó lần đầu, ngơ ngác như một đứa trẻ tập đánh vần.
Bao nhiêu năm nay em cứ đinh ninh rằng làm marketing là chạy quảng cáo. Cứ bỏ tiền ra, lên bài, rồi ngồi đợi khách tới, em tưởng thế là đủ, là mình đã hiểu nghề. Vậy mà mấy hôm nay ngồi dưới lớp thầy, em mới ngã ngửa ra rằng cái em biết bấy lâu chỉ là một phần trăm bé xíu. Còn chín mươi chín phần trăm kia, cả một thế giới rộng lớn ấy, em chưa từng biết là nó có tồn tại trên đời.
Gần như trăm phần trăm những gì thầy giảng đều mới toanh với em, mới đến mức nhiều lúc em ngồi đó, tay ghi chép mà đầu thì trống rỗng, nhìn quanh thấy ai cũng hiểu, chỉ riêng mình em là cứ nhỏ dần, nhỏ dần đi. Em thấy mình y hệt con bé ngày xưa bị gọi lên bảng mà không thuộc bài, chỉ ước có một cái lỗ nẻ nào đó để chui xuống cho đỡ ngượng.
Em đã khóc, vì em sợ mình không làm được
Và rồi em khóc, thầy ạ. Em khóc rất nhiều.
Em khóc không phải vì ai mắng em, cũng chẳng phải vì tủi thân. Em khóc vì mọi thứ khó hơn em tưởng tượng gấp bội phần. Em khóc vì thương chính mình, một người đã làm chủ, đã quen đứng ra quyết định mọi việc, vậy mà ngồi giữa lớp lại thấy mình bất lực như một tờ giấy trắng.
Nhưng điều làm nước mắt em cứ trào ra mãi không dứt, là khi em nghĩ đến ngày mai. Chỉ còn đúng một ngày nữa thôi là em phải khăn gói trở về, về với công việc, với bao nhiêu thứ đang chờ, mà trong đầu thì ngổn ngang, tay thì trắng, chẳng biết mình sẽ bắt đầu từ đâu.
Em sợ, thầy ạ. Em sợ mình học mãi rồi vẫn không làm được, sợ mình sẽ phụ công thầy đã dạy dỗ.
Có một điều nữa em cũng xin được thú thật, mong thầy đừng giận. Thầy thương chúng em, em biết chứ. Nhưng thầy thương theo một cách mạnh mẽ quá, thẳng thắn quá, khiến một đứa quen được nói nhẹ như em nhiều lúc chưa quen, thấy sờ sợ. Thầy bảo em cứ hỏi bài thầy đi, mà em thì lóng ngóng, sợ mình hỏi phải câu ngờ nghệch thì thầy lại cáu, mà thầy cáu thì thầy mất cả hứng dạy, nên em cứ ngậm câu hỏi trong lòng, không dám hỏi nhiều. Càng không hỏi thì càng không hiểu, càng không hiểu thì lại càng sợ. Em cứ loanh quanh trong cái vòng ấy suốt mấy ngày, một mình.
Cho đến đêm, khi thầy ở lại với chúng em đến tận 12 giờ
Em cứ nghĩ, đến tối rồi thầy sẽ để chúng em tự vật lộn với đống bài tập. Thầy đã dạy cả ngày, mệt rồi, thầy có cả trăm lý do để đứng dậy ra về.
Vậy mà thầy không về, thầy ạ.
Thầy ở lại. Thầy ngồi xuống với cả lớp, cặm cụi cùng chúng em làm bài đến tận 12 giờ khuya. Chẳng ai trả thêm cho thầy đồng nào cho những giờ khuya khoắt đó cả. Thầy ở lại chỉ vì thầy không đành lòng nhìn lũ học trò ôm mớ bài còn dang dở mà ra về. Em ngồi đó, mắt vẫn còn cay từ ban chiều, mà tự nhiên nỗi sợ trong lồng ngực dịu lại. Bởi làm sao em có thể sợ một người thầy chịu thức khuya vì mình được chứ?
Rồi giữa cái đêm hôm ấy, thầy nói với chúng em một câu. Em nghe xong mà ngồi lặng đi rất lâu:
“Không có tư duy khó. Chỉ có là cái này tôi chưa biết, và tôi học để biết nó.”
Chỉ một câu nói thôi, thưa thầy, mà nó gỡ trúng cái nút thắt em loay hoay suốt bốn ngày trời.
Hóa ra bấy lâu nay em cứ tự dán lên trán mình cái nhãn “khó quá, chắc mình không làm nổi”, rồi lấy chính cái nhãn ấy ra tự dọa mình. Thầy đã nhẹ nhàng gỡ nó xuống. Thầy cho em hiểu rằng cái em vẫn gọi là “khó” thật ra chỉ là điều em chưa biết mà thôi. Mà đã là chưa biết thì luôn còn một con đường phía trước: mình học, rồi mình sẽ biết. Vẫn là ngọn núi ấy thôi, nhưng khi em thôi gọi nó là “khó” và bắt đầu gọi nó là “điều mình chưa học tới”, tự nhiên đôi chân em có sức để bước.
Đêm ấy về, em cứ nhớ mãi một câu khác thầy từng nói: “Áp lực không tạo ra điều tiêu cực. Khi bị bóp chặt, quả cam chỉ chảy ra thứ vốn đã có sẵn bên trong nó.” Bốn ngày qua, em bị cuộc học bóp cho nghẹt thở. Nhưng có lẽ nhờ bị bóp như thế, em mới biết bên trong mình thật ra có gì. Và em tin, nếu bên trong mình chưa đủ ngọt, thì đó chỉ là vì mình chưa học đủ để ngọt lên mà thôi.
Em chưa biết, thưa thầy. Nhưng từ đêm nay, em đã biết cách để mình biết.
Không biết kiếp trước em quét lá đa chùa nào
Cả tháng nay được ở bên thầy, được thầy dạy dỗ, được thầy thương, em cứ ngồi tự hỏi mãi một điều: không biết kiếp trước em đã quét lá đa ở ngôi chùa nào, tu được bao nhiêu phúc đức, mà kiếp này lại có được cái may mắn lớn đến thế, là được làm cô học trò nhỏ của thầy.
Em vẫn hay nói vui câu ấy với mọi người. Nói vui đấy, mà thật lòng đấy, thầy ạ.
Thầy nghiêm khắc, có lúc thầy làm em run cả người. Nhưng em hiểu, thầy chọn một việc khó để làm, và thầy cũng bắt học trò của mình phải chọn việc khó mà làm, bởi thầy tin rằng chính khi hoàn thành được cái khó, chúng em mới tạo ra thành công của riêng mình. Ẩn sau cái nghiêm ấy là một tấm lòng chịu ngồi lại đến nửa đêm chỉ vì đám học trò chưa xong bài. Em đã gặp trong đời không ít người giỏi. Nhưng một người vừa giỏi giang, lại vừa chịu gánh cả một lớp học trò còn lóng ngóng đi lên bằng tất cả sự tận tâm như thầy, thì thật sự em mới được gặp lần đầu.
Với em, thầy không chỉ là một người thầy giỏi, thầy là một người thầy tuyệt vời.
Lời hứa nhỏ của một cô học trò nhỏ
Thưa thầy, em không dám hứa với thầy điều gì to tát. Em chỉ xin hứa một điều bé nhỏ thôi: tất cả những giá trị mà thầy đã trao cho em, em sẽ nâng niu, sẽ không để rơi rớt dọc đường. Em sẽ cố gắng, sẽ nỗ lực để một ngày nào đó gặt hái được thành công, để xứng đáng với công thầy đã đặt vào tay một đứa học trò còn vụng về như em.
Em biết con đường phía trước còn dài, và chẳng ai đi thay em được đoạn đường của riêng mình. Bốn ngày trước em còn tưởng cả cái nghề chỉ gói gọn trong mấy cú bấm quảng cáo, giờ thì em hiểu mình vừa được thầy dắt ra trước cả một biển trời rộng lớn, và em mới chỉ đang tập những bước đi đầu tiên. Nhưng em sẽ đi, thầy ạ. Cứ điều gì chưa biết thì em học cho tới khi biết, để liên tục tiến lên, như thầy vẫn dạy.
Em cảm ơn thầy. Cảm ơn thầy đã thức cùng chúng em đến nửa đêm, cảm ơn cả những lúc thầy cáu, và cảm ơn thầy đã thương một đứa học trò chậm hiểu như em. Cô học trò nhỏ này sẽ không bao giờ quên.
Và nếu bạn đọc được những dòng này, khi bạn cũng đang đứng thật bé trước một ngọn núi kiến thức nào đó của riêng mình, em xin tặng lại bạn câu nói đã cứu em: không có gì là khó, chỉ có điều mình chưa biết — mà chưa biết thì mình học để biết.
Hà — chủ một nha khoa cao cấp tại Đà Nẵng, chủ thương hiệu hahanhphuc.com, học viên khóa IPS 16 / Eagle Camp của thầy Phạm Thành Long.
Thông tin về Luật sư Phạm Thành Long trong bài được dẫn từ trang giới thiệu chính thức long.vn/pham-thanh-long-la-ai.