Làm trong nghề chăm sóc nụ cười đủ lâu, tôi nhận ra một điều: khách của mình không chỉ hỏi về răng. Ngồi ở phòng khám nha khoa của tôi, trong lúc chờ tới lượt, họ hay kể đủ thứ. “Chị ơi, con em cứ viêm họng suốt, đổi thuốc mãi không khỏi.” “Dạo này tai tôi ù ù, nghe câu được câu mất, có sao không chị?”
Tai mũi họng không phải phần việc của tôi, nên những câu ấy tôi không dám tự trả lời. Nhưng tôi hiểu vì sao họ hỏi tôi: vì họ tin tôi, và vì khi người ta lo lắng, người ta chỉ mong có một người quen trong ngành chỉ cho một chỗ tử tế để gửi thân. Nỗi sợ lớn nhất khi đi khám không phải là bệnh, mà là sợ gặp nhầm người: người khám vội, người vẽ vời, người coi mình là một “ca” chứ không phải một con người.
Cho nên hôm nay tôi viết bài này, không phải để bán gì cả. Tôi viết để giới thiệu với chị một người mà tôi thật lòng quý trọng — và là người tôi yên tâm gửi gắm mỗi khi ai đó hỏi tôi về chuyện tai, mũi, họng.
Tôi quen anh Hiệu qua Facebook — ban đầu chỉ là hai người biết mặt nhau trên mạng, chưa từng gặp ngoài đời. Anh vốn là bạn của anh Trung Long Biên, một người thầy, một bác sĩ nha khoa mà tôi quý. Rồi một ngày, anh Hiệu bất chợt nhắn tin cho tôi, rủ tôi đi học một khóa MAP của thầy Phạm Thành Long. Thật lòng, lúc ấy tôi hơi lưỡng lự — người mới quen trên mạng rủ đi học, đi hay không, có nên tin không. Nhưng cuối cùng tôi vẫn quyết định đi.
Và tôi mừng vì mình đã đi. Gặp ngoài đời, anh đúng là kiểu người khiến ta yên tâm ngay từ lần đầu: rất tốt, hiền lành, tử tế. Có lần anh còn khám tai cho tôi, ân cần như khám cho người nhà. Từ đó tới nay, anh luôn hỗ trợ tôi rất nhiều — không chỉ chuyện nghề, mà cả những giá trị sống mà tôi thấy mình may mắn khi nhận được. Một người như vậy, khi giới thiệu với chị, tôi chẳng cần gắng thêm lời khen nào — tôi chỉ kể lại đúng những gì mình đã nhận.
Một người chọn nghề vì muốn nhìn người khác dễ chịu hơn
Anh tên là Phùng Tiến Hiệu, sinh năm 1982 ở Ninh Bình. Có một câu anh từng viết về lý do mình vào nghề y mà tôi đọc xong cứ nhớ mãi — đại ý là từ bé anh chỉ có một mong muốn rất giản dị: nhìn một người đang khó chịu trở nên dễ chịu hơn. Một đứa trẻ hết sốt. Một người già ngủ được. Với anh, đó không phải là nghề, mà là điều khiến anh thấy mình sống đúng.
Tôi thích con người ấy, vì nó giống hệt cái lý do khiến tôi bước vào nghề chăm sóc nụ cười. Anh lo phần tai mũi họng, tôi lo phần răng miệng — mỗi người một mảng, nhưng tôi tin chúng tôi cùng một cái gốc: làm nghề này là để trả lại cho người ta một điều rất đời thường mà quý vô cùng — được nghe, được thở, được ăn, được ngủ yên.
Anh học đa khoa xong thì chọn học cao học Tai Mũi Họng tại Đại học Y Hà Nội và theo đến cùng. Anh hay nói tai mũi họng là chuyên khoa của những thứ tưởng như hiển nhiên: nghe, thở, nuốt, nói — ta chỉ thấy chúng quý khi mất đi. Tôi nghe câu đó mà gật gù, vì răng cũng vậy: chẳng ai để ý tới nó cho đến ngày nó đau.
Gần mười năm ở bệnh viện lớn — và một câu hỏi không chịu buông
Ra trường, anh về Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 và gắn bó gần mười năm. Anh kể đó là chương đời anh biết ơn nhất: được đứng cạnh những người thầy giỏi, được cầm dao mổ, được chịu trách nhiệm với từng quyết định. Môi trường quân đội rèn cho anh sự kỷ luật, còn bệnh nhân dạy anh giữ bình tĩnh và tử tế giữa những lúc căng thẳng nhất.
Nhưng trong anh có một câu hỏi cứ trở lại hoài. Trong một hệ thống quá lớn, anh khám cho người bệnh vài phút rồi họ đi, và anh hiếm khi biết chuyện gì xảy ra sau đó. Anh nhìn thấy những người quay lại lần thứ ba, thứ tư cho cùng một bệnh — chỉ vì chưa ai đi cùng họ đủ lâu để tìm ra đúng cái gốc.
Tôi đọc tới đoạn đó thì thấy thương, và thấy nể. Bởi vì rời một nơi vững vàng như thế để đi làm điều mình tin là đúng, không phải ai cũng đủ can đảm. Anh chọn mở phòng khám riêng ở Long Biên (Hà Nội), để được làm nghề theo cách mình muốn: đi cùng người bệnh đủ lâu, đủ kỹ, để chữa tận gốc chứ không chỉ dập cơn.
Vì sao tôi tin và dám giới thiệu anh
Nhiều năm làm nghề chăm sóc nụ cười, đứng cạnh các bác sĩ mỗi ngày, tôi có một thước đo rất riêng để biết một người thầy thuốc có đáng tin không: họ có dám nói với bệnh nhân những điều khiến chính họ mất tiền hay không. Người dám khuyên chị “cái này chưa cần làm đâu, để dành tiền đi” — người đó tôi tin.
Ở anh Hiệu, tôi thấy đúng tinh thần ấy. Anh không chạy theo số lượng. Anh chịu ngồi lâu để giải thích cho bệnh nhân hiểu bệnh của mình từ đâu ra, thay vì kê vội một toa thuốc rồi mời người tiếp theo. Tôi đã nhìn những tấm ảnh anh cầm hình giải phẫu giảng giải cho một bác lớn tuổi, kiên nhẫn như đang dạy — và tôi biết, người làm nghề mà chịu bỏ thời gian như thế là người đặt bệnh nhân lên trước.
Có một chi tiết nữa khiến tôi quý anh: anh chịu khó làm những tài liệu miễn phí để người dân tự hiểu và tự chăm cho gia đình mình — như bộ tài liệu cho các mẹ có con hay ốm vặt (“Con ốm hoài — mẹ không hề làm gì sai”), hay cẩm nang chăm tai cho người lớn tuổi (“Tai Khỏe Tuổi Vàng”). Người chịu cho đi kiến thức trước khi nghĩ đến chuyện bán dịch vụ, với tôi, là người làm nghề từ tâm — đúng cái điều tôi vẫn tin và vẫn cố sống theo.
Nếu chị hoặc người nhà đang có nỗi lo về tai – mũi – họng
Tôi không thay anh khám được, và tôi cũng không hứa thay anh điều gì. Tôi chỉ làm đúng việc của một người bạn: chỉ cho chị một chỗ mà tôi thật lòng thấy yên tâm.
Nếu con chị hay viêm họng, viêm tai, sổ mũi quanh năm; nếu bố mẹ chị dạo này nghe kém đi, tai ù, ngủ ngáy; hay chính chị thấy mũi xoang cứ nghèn nghẹt mãi không dứt — chị có thể ghé đọc câu chuyện nghề của anh ấy, bằng chính lời anh viết, ở trang Về Tôi của anh ấy. Đọc xong, tôi tin chị sẽ hiểu vì sao tôi quý con người này đến vậy.
Cuối cùng thì, dù là răng hay tai mũi họng, tôi vẫn tin vào một điều giản dị: sức khỏe của mình nên được trao vào tay một người xem mình là con người, chứ không phải một ca bệnh. Anh Hiệu là một người như thế. Và đó là lý do tôi vui khi được giới thiệu anh với chị hôm nay.
— Thân mến, Hà.